TP. Hồ Chí Minh tăng cường kết nối sản xuất và cung ứng cây giống cấy mô – Động lực thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao đô thị
Trong chiến lược phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, hiệu quả và bền vững, TP. Hồ Chí Minh xác định công nghệ sinh học, đặc biệt là công nghệ nuôi cấy mô thực vật, đóng vai trò then chốt trong việc chủ động nguồn giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng lớn của nhà vườn và doanh nghiệp.
Nhằm tăng cường liên kết giữa đơn vị nghiên cứu – cơ sở sản xuất – người trồng, vừa qua tại Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP đã tổ chức Hội thảo “Sản xuất và cung ứng cây giống cấy mô tại TP. Hồ Chí Minh”. Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các bên trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiêu thụ cây giống cấy mô trên thị trường.
Phát huy tiềm năng trung tâm sản xuất giống công nghệ cao của khu vực
Phát biểu tại hội thảo, ông Dương Hoa Xô – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT TP, Giám đốc Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh cho biết: hiện nay, trên địa bàn thành phố có 35 phòng nuôi cấy mô, tập trung tại Trung tâm Công nghệ sinh học, Khu Nông nghiệp Công nghệ cao, các viện nghiên cứu và trường đại học.
Mỗi năm, các đơn vị này sản xuất hơn 16 triệu cây giống cấy mô, chủ yếu là hoa lan, cung ứng cho khoảng 240 ha sản xuất, không chỉ phục vụ thị trường TP. Hồ Chí Minh mà còn mở rộng ra nhiều tỉnh, thành trên cả nước thông qua các hợp đồng liên kết.
Các nhóm giống cấy mô đang được sản xuất đa dạng, bao gồm:
Hoa lan Dendrobium, lan rừng, hoa chuông
Kiểng nền, kiểng lá
Cây dược liệu như đinh lăng, sâm Ngọc Linh
Cây ăn trái và cây công nghiệp như chuối, dừa sáp, bạch đàn, hồ tiêu…
Đây là minh chứng rõ nét cho việc TP. Hồ Chí Minh đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm sản xuất giống cây trồng công nghệ cao của khu vực phía Nam.
Nguồn gen phong phú – Nền tảng cho lai tạo và sản xuất giống mới
Riêng Trung tâm Công nghệ sinh học TP. Hồ Chí Minh, tính đến tháng 6/2018 đã sưu tập và lưu giữ được:
05 giống rau địa phương
04 giống rau rừng
365 giống lan
109 giống hoa nền
137 giống kiểng lá
141 giống cây dược liệu
Kết quả trồng khảo nghiệm cho thấy hầu hết các giống sinh trưởng tốt, thích nghi cao với điều kiện khí hậu TP. Hồ Chí Minh, tạo nguồn vật liệu quý phục vụ cho lai tạo giống mới và sản xuất quy mô lớn.
Trung tâm đã:
Lai tạo thành công 71 tổ hợp lan lai hữu tính
Đánh giá 20 dòng lan Dendrobium mới
Tuyển chọn 06 dòng triển vọng được Cục Trồng trọt chấp nhận hồ sơ bảo hộ giống
Nghiên cứu tạo dòng lan Dendrobium kháng virus khảm vàng bằng kỹ thuật chuyển gen
Chọn lọc thành công 18 dòng hoa chuông biến dị từ phương pháp chiếu xạ
Ngoài ra, trung tâm còn nghiên cứu các giống cây trồng có giá trị cao như dưa lưới, dưa leo kháng khuẩn, cà chua bi, ớt ngọt, dâu tây, cũng như hoàn thiện quy trình nuôi cấy rễ tóc sâm Ngọc Linh trên hệ thống ngập chìm tạm thời (TIS) và bioreactor, với năng lực cung ứng trên 1 triệu cây giống/năm.
Công nghệ nuôi cấy mô – Trụ cột của ngành giống hiện đại
Theo GS.TS Nguyễn Quang Thạch – Viện trưởng Viện Sinh học Nông nghiệp Nguyễn Tất Thành, công nghệ nhân giống in vitro là lĩnh vực phát triển mạnh mẽ và thành công nhất của công nghệ sinh học Việt Nam trong nhiều năm qua. Công nghệ này đã góp phần hình thành tập quán sử dụng cây giống cấy mô trong sản xuất nông nghiệp hiện đại.
Để nhân giống lan và cây trồng bằng nuôi cấy mô đạt hiệu quả cao, GS.TS Nguyễn Quang Thạch nhấn mạnh các yếu tố then chốt:
Phải xác định rõ thị trường trước khi sản xuất
Sử dụng bộ mẫu giống chuẩn, sạch virus tuyệt đối
Ưu tiên phương pháp nuôi cấy đỉnh sinh trưởng (mericlone)
Hạn chế số lần cấy chuyền (không quá 8 lần)
Đầu tư đầy đủ hệ thống nhà ươm, nhà trồng, nhà xử lý ra hoa và nhà nuôi cây thương phẩm
Những nguyên tắc này cũng đang được áp dụng cho nhiều đối tượng cây trồng mới, trong đó có mai vàng nuôi cấy mô – một hướng đi giàu tiềm năng trong lĩnh vực hoa kiểng truyền thống kết hợp công nghệ cao. Tham khảo thêm tại:👉 https://vigen.vn/nuoi-cay-mo-mai-vang/
Tháo gỡ khó khăn, xây dựng chuỗi liên kết bền vững
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đã thẳng thắn nêu ra các tồn tại như:
Cây lan cấy mô dễ nhiễm virus nếu nguồn giống không sạch
Giai đoạn hậu cấy mô còn gặp nhiều khó khăn do người trồng thiếu kỹ thuật, trong khi đơn vị sản xuất thiếu vốn và đất đai
Thiếu nhãn mác, thông tin minh bạch về giống khi đưa ra thị trường
Trước thực tế này, ông Nguyễn Phước Trung – Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT TP. Hồ Chí Minh yêu cầu:
Rà soát, hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình nuôi cấy mô
Tăng cường nghiên cứu và ứng dụng bộ kit kiểm soát bệnh virus
Đẩy mạnh liên kết giữa phòng thí nghiệm – nhà vườn – doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất khép kín
Nâng cao công tác truyền thông, quảng bá, kết nối tiêu thụ cây giống cấy mô trên các nền tảng thông tin chính thống
Hướng tới hệ sinh thái giống cây trồng công nghệ cao
Hội thảo cũng ghi nhận lễ ký kết 14 hợp đồng nguyên tắc tiêu thụ giống lan nuôi cấy mô giữa Trung tâm Công nghệ sinh học TP, các doanh nghiệp và nhà vườn tại TP. Hồ Chí Minh, Lâm Đồng… Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái sản xuất – tiêu thụ cây giống cấy mô bền vững.
Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ sinh học, các mô hình nuôi cấy mô ngày càng được mở rộng, góp phần cung cấp nguồn giống sạch bệnh, đồng đều, giá trị cao, phục vụ cho nông nghiệp đô thị và nông nghiệp công nghệ cao. Để cập nhật thêm các xu hướng, kỹ thuật và mô hình nuôi cấy mô hiện đại, có thể tham khảo tại:👉 https://vigen.vn/